توده های غیر سرطانی که داخل دیواره رحم رشد می کنند با عنوان فیبروم رحم شناخته می شوند. این توده ها عمدتا از سلول های عضلانی و مقداری بافت تشکیل شده اند و اندازه های مختلفی دارند. گاهی ممکن است شاهد تشکیل تنها یک فیبروم و یا دسته ای از فبیروم ها باشیم. برای دریافت اطلاعاتی در خصوص تشکیل فیبروم های رحم در سنین باروری ، در ادامه با ما همراه باشید.
علائم و نشانه های فیروم رحم
در بیشتر موارد ، فیبروم رحم با علامت و نشانه ای همراه نیست. در حالی که برخی بیماران با علائمی از قبیل احساس فشار در شکم و یا پر بودن لگن و شکم روبرو می شوند. میموم های رحم می تواند روند سیکل قاعدگی را تحت تاثیر قرار بدهد. در برخی خانم ها منجر به بروز دردهای شدید و در برخی دیگر خونریزی و سیکل قاعدگی سنگین خواهد شد. گاهی ممکن است طول سیکل قاعدگی بیشتر از حالت طبیعی شود و ما بین دو سیکل ، لکه خون نیز مشاهده شود. از دیگر علائم فیبروم رحم می توان به درد حین رابطه جنسی و پشت درد اشاره کرد.
نکته: فیبروم رحم و اندومتریوز می توانند منجر به بروز دردهای لگنی شوند ، به همین خاطر معمولا با هم اشتباه گرفته می شوند.
اندومتریوز چیست؟
اندومتریوز زمانی اتفاق می افتد که غشای رحم خارج از بافت رحم و عمدتا در حفره لگنی رشد می کند و ممکن است در تخمدان ها ، لوله های فالوپ و یا نواحی مجاور یافت شود. اندومتریوز نسبت به فیبروم رحم شیوع کمتری دارد.
علت تشکیل فیبروم رحم چیست؟
علت بروز و تشکیل میوم های رحم به طور کامل مشخص نیست. آن چه که ما می دانیم این است که افرادی که در سنین پایین تر پریود می شوند ، بیشتر در معرض فیبروم رحم خواهند بود. احتمال بروز تومور فیبری رحم در خانم هایی که داروهای هورمونی مصرف می کنند ، بیشتر می باشد. اما مصرف قرص های پیشگیری از بارداری از بروز فیبروم پیشگیری خواهد کرد. با این که علت اصلی بروز فیبروم مشخص نیست اما مواردی از قبیل تغییرات هورمونی ، ژنتیک ، استروژن ، پروژسترون و یا سلول هایی که زمان رشد جنین تغییر پیدا می کنند ، می توانند دخیل باشند.
عکس سونوگرافی فیبروم رحم
میزان شیوع فیبروم رحم
فیبروم رحم ، شیوع بالایی دارد و این گونه تخمین زده شده است که هفتاد تا هشتاد درصد خانم ها به این نوع فیبروم مبتلا می شوند. با این که علت اصلی بروز به طور قطعی مشخص نیست ، اما عوامل مختلفی احتمال بازگشت مجدد را افزایش می دهند. سن ، یکی از عوامل موثر است و احتمال تشکیل فیبروم از سی و چهل سالگی به بعد افزایش خواهد یافت. فیبروم بعد از یائسگی به مرور کوچک تر خواهد شد. سابقه خانوادگی نیز از عوامل موثر می باشد. خانم هایی که اعضای خانواده شان مبتلا به فیبروم شده اند ، بیشتر در معرض خواهند بود. رژیم غذایی نیز نقش مهمی در بروز فیبروم دارد. رژیم غذایی باید سرشار از میوه و سبزیجات ، فرآورده های لبنی و ویتامین ها باشد تا احتمال تشکیل فیبروم به حداقل برسد.
علائم ترکیدن فیبروم رحم
- درد شدید ناگهانی : درد شدید و ناگهانی در ناحیه لگن یا شکم.
- خونریزی داخلی : ممکن است به شکل افت فشار خون ، سرگیجه یا غش منجر شود.
- تب و لرز : به دلیل عفونت ناشی از پارگی.
- تورم شکم : به دلیل خونریزی یا التهاب.
- ضربان قلب سریع : نشانه شوک ناشی از خونریزی داخلی.
- مشکلات گوارشی : تهوع یا استفراغ.
- احساس فشار شدید در لگن : ناشی از التهاب یا خونریزی.
تاثیر فیبروم رحم در بارداری
بسیاری از خانم های مبتلا به فیبروم رحم ، بارداری طبیعی دارند. با این وجود این اختلال می تواند احتمال بروز مشکلات بارداری و باروری را افزایش دهد. این توده ها می توانند منجر به ناباروری ، سقط جنین و یا زایمان زودرس شوند. به همین خاطر ، در بیشتر موارد و زمانی که فیبروم تشخیص داده شده باشد ، زایمان سزارین انجام خواهد شد.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
معمولا از آن جایی که احتمال بروز عوارض بسیار کم است ، نیازی به مراجعه به پزشک نیست. اما در صورت سنگین شدن سیکل قاعدگی و یا سیکل قاعدگی دردناک باید نسبت به تشخیص و درمان اقدام صورت گیرد. اگر خانمی احساس کرد ، سیکل قاعدگی نسبت به دوره های قبل طولانی تر شده است ، بهتر است به پزشک مراجعه کند.
چگونه متوجه تشکیل فیبروم رحم شویم؟
به دلیل این که فیبروم رحم با علامت و نشانه خاصی همراه نیست ، معمولا خود فرد نمی تواند متوجه تشکیل میوم های رحم شود. اگر فیبروم بزرگ شده باشد ، با معاینات لگنی تشخیص داده می شود. اما فیبروم های کوچک تر با تست اولتراسوند قابل تشخیص می باشند. خانم هایی که قصد بارداری دارند باید نسبت به انجام هیستروسالپنوگرافی اقدام کنند. در این تست رحم و لوله های فالوپ به طور دقیق مورد بررسی قرار می گیرند و هر گونه ناهنجاری مشخص خواهد شد.
درمان فیبروم رحم
از آن جایی که دردهای شدید سیکل قاعدگی یکی از شایع ترین علائم فیبروم رحم است ، معمولا داروهای مسکن مانند استامینوفن و یا ناپروکسن برای بیمار در نظر گرفته می شود. قرص های پیشگیری از بارداری نیز می توانند به تسکین علائم و کنترل خونریزی کمک کنند. هورمون آزاد کننده گنادوتروپین ، درمان دیگری است که به کنترل رشد میوم های رحم کمک می کند. این درمان می تواند به صورت تزریق و یا کاشت انجام شود و باعث می شود سطح استروژن در بدن افت پیدا کند. به همین خاطر این درمان معمولا قبل از جراحی برای بیمار در نظر گرفته می شود تا اندازه فیبروم کوچک تر شود. این روش معمولا کاملا ایمن است و عواقب منفی را به همراه نخواهد داشت. برای تومور عضلانی رحم درمان های جراحی از جمله میومکتومی و هیسترکتومی نیز در نظر گرفته خواهد شد.
جراحی میومکتومی مناسب خانم هایی است که در آینده قصد بارداری دارند. در این روش ، تنها فیبروم برداشته می شود بی آن که آسیبی به بافت رحم وارد شود. اما هیسترکتومی درمانی دائمی برای فیبروم رحم است که شامل برداشت بخشی از رحم و یا تمام آن می باشد ، گاهی ممکن است تخمدان ها و لوله های فالوپ نیز برداشته شوند. نکته ای که باید به آن اشاره کنیم این است که با انجام این روش جراحی ، شانس بارداری از بین خواهد رفت. این روش دوره نقاهت چند هفته ای را نیز به همراه دارد.
عکس فیبروم دفع شده در پریودی
فیبروم رحم چه عوارضی دارد ؟
- خونریزی شدید قاعدگی : ممکن است به کم خونی منجر شود
- درد لگن : درد یا احساس سنگینی در ناحیه لگن
- مشکلات باروری : اختلال در بارداری یا سقط جنین
- یبوست : فشار فیبروم بر روده ها
- مشکلات ادراری : تکرر ادرار یا سختی در تخلیه مثانه
- بزرگی شکم : ایجاد ظاهر شکمی برجسته
- درد هنگام مقاربت : به دلیل فشار فیبروم
- چرخش فیبروم : می تواند باعث درد شدید و نیاز به جراحی شود
- عوارض بارداری : زایمان زودرس یا جفت غیرطبیعی
- فشار بر اعصاب : باعث درد یا بی حسی در پاها
ترشحات فیبروم رحم
ترشحات غیرطبیعی در فیبروم رحم معمولا ناشی از تغییرات هورمونی و فشارهایی است که فیبروم ها به بافت های اطراف رحم وارد می کنند. این تغییرات ممکن است باعث خونریزی های غیرعادی از رحم شوند. برخی از زنان ممکن است خونریزی شدید یا خونریزی بین دوره های قاعدگی را تجربه کنند که ممکن است همراه با لخته های خون باشد. علاوه بر این در بعضی موارد ، فیبروم ها می توانند منجر به ترشحات آبکی یا زرد رنگ از واژن شوند که به دلیل التهاب یا عفونت در ناحیه رحم است. در برخی دیگر ، فشار فیبروم ها بر بافت های رحم و دهانه رحم می تواند موجب افزایش ترشحات واژن شود. این ترشحات ممکن است همراه با دیگر علائم مانند درد یا احساس ناراحتی در ناحیه شکم یا لگن باشد. در صورت بروز چنین مشکلاتی ، مراجعه به پزشک برای تشخیص و درمان مناسب ضروری است.
راه های کوچک شدن فیبروم در رحم
برای کوچک شدن فیبروم های رحم ، چندین روش درمانی وجود دارد که بسته به اندازه ، محل و علائم فیبروم ، پزشک مناسب ترین گزینه را پیشنهاد می دهد:
- داروهایی مانند هورمون ها می توانند برای کاهش اندازه فیبروم ها موثر باشند. داروهایی مانند آگونیست های GnRH که تولید هورمون های جنسی را متوقف می کنند ، ممکن است به کاهش اندازه فیبروم کمک کنند.
- الکتروکوتر یا میوکوتراپی شامل استفاده از حرارت برای کوچک کردن فیبروم ها است و می تواند در برخی موارد کمک کننده باشد.
- امواج مافوق صوت که (Focused Ultrasound) این روش غیرتهاجمی با استفاده از امواج صوتی قوی ، فیبروم ها را هدف قرار داده و باعث کوچک شدن آن ها می شود.
- آمبولیزاسیون فیبروم رحم شامل مسدود کردن رگ های خونی که به فیبروم ها تغذیه می دهند است که باعث کاهش اندازه آن ها می شود.
- در مواردی که فیبروم ها بسیار بزرگ یا دردناک هستند ، جراحی میومکتومی برای برداشتن آنها یا جراحی هیسترکتومی برای برداشتن رحم ممکن است لازم باشد.
- مشاوره با پزشک متخصص می تواند بهترین روش درمانی را برای هر بیمار تعیین کند.
جمع بندی:
فیبروم رحم ، توده هایی هستند که داخل رحم رشد می کنند. با این که خطرناک نیستند اما می توانند منجر به بروز درد و خونریزی حین سیکل قاعدگی و یا مشکلات بارداری و نازایی شوند. نکته ای که باید به آن اشاره کنیم این است که فیبروم های رحم تبدیل به سرطان نمی شوند. توصیه می شود در صورت مشاهده علائم به پزشک مراجعه شود تا تشخیص و درمان موثرتر در نظر گرفته شود.
