در زنان ، رحم عضوی است که وظیفه آن پذیرش جنین در دوران بارداری است. دیواره رحم با غشایی به نام آندومتر یا بافت آندومتر پوشیده شده است. با هر سیکل قاعدگی ، به لطف هورمون های زنانه ، آندومتر ضخیم می شود تا رحم برای بارداری آماده شود. اگر زن در این چرخه باردار نشود ، بخشی از آندومتر که دیگر مورد نیاز نیست ، در طی قاعدگی از بین می رود. در برخی از زنان ، بافت آندومتر در خارج از رحم رشد می کند. به آن اندومتریوز می گویند. بافت آندومتر به دیواره های شکم و سایر اندام ها می چسبد. این بافت ، با وجود اینکه دیگر در رحم نیست ، به هورمون های مسئول قاعدگی واکنش نشان می دهد. به طور معمول ، قسمت استفاده نشده آندومتر از طریق واژن تخلیه می شود. با این حال ، هنگامی که بافت آندومتر به مکان های غیر معمول گسترش یافته است ، خروج از آن دیگر امکان پذیر نیست. این باعث تحریک می شود و می تواند منجر به تشکیل کیست تخمدان ، چسبندگی و بافت اسکار شود. اندومتریوز بیماری است که حدود 10 درصد از زنان در حال قاعدگی را مبتلا می کند. اغلب قسمت های آسیب دیده تخمدان ها ، لوله های فالوپ ، رباط های رحم و خارج رحم هستند. اندکی کمتر ، روده ها ، مثانه ، رکتوم و صفاق یا پوشش شکم ممکن است تحت تأثیر قرار گیرند.
پیامدهای فیزیکی اندومتریوز
این عارضه می تواند دختران جوان را از سنین نوجوانی و بلوغ تحت تاثیر قرار دهد. در طول قاعدگی ، می تواند درد شدید ایجاد کند که گاهی اوقات زنان را مجبور می کند در رختخواب بمانند. این عواقب فاجعه باری بر زندگی روزمره آنها چه شخصی و چه حرفه ای دارد. علاوه بر این ، آندومتریوز می تواند مقاربت را دردناک کند. در نهایت این بیماری اولین عامل ناباروری است.
| عنوان | توضیحات |
|---|---|
| علل به وجود آمدن اندومتریوز | علل این عارضه شناخته نشده است. فرضیه های متعددی مطرح شده است ، اما آنها همچنان به عنوان نظریه باقی می مانند. با این حال ، می دانیم که اگر زنی در خانواده نزدیک به این بیماری مبتلا بوده باشد ، خطر ابتلا به آندومتریوز افزایش می یابد. |
| علائم اندومتریوز | منشا آندومتریوز ناشناخته است و ویژگی ارثی آن نامشخص است. برای اضافه کردن به دشواری ، در همه زنان به یک شکل ظاهر نمی شود و به طور متفاوتی تکامل می یابد. در برخی از زنان – اقلیت بسیار کمی – اندومتریوز نامحسوس باقی می ماند و تنها در طی معاینات گسترده ، زمانی که قادر به باردار شدن نیستند ، تشخیص داده می شود. در اکثریت قریب به اتفاق موارد ، قاعدگی بسیار دردناک می شود ، حتی باعث غش می شود. با پیشرفت بیماری ، بسیاری از اندام ها را تحت تأثیر قرار می دهد و علاوه بر حالت کلی خستگی ، دردهای دیگری نیز ایجاد می کند. کیست ها و همچنین چسبندگی هایی که اندام ها را جوش می دهند و به عملکرد آن ها آسیب می رسانند به روش های مختلفی ظاهر می شوند. هر چه این بیماری پیشرفته تر باشد ، بچه دار شدن مشکل تر است. |
نشانه های اندومتریوز شدید
- دردهای شدید قاعدگی
- درد شکم
- اغلب در یک طرف شدیدتر
- خستگی
- تحریک پذیری
- تهوع و استفراغ
- مشکلات روده مثل اسهال ، یبوست
- وجود خون در ادرار یا مدفوع
- رابطه جنسی دردناک یا واژینیسموس
- پریودهای نامنظم یا بسیار سنگین
روش های تشخیص آندومتریوز
برای تشخیص این عارضه ، متخصص زنان ممکن است ابتدا معاینه زنان را انجام دهد. با این حال ، این امکان را به وجود نمی آورد که با اطمینان مشخص شود که آیا اندومتریوز است یا خیر. معاینه اندام های داخلی ضروری است. این اغلب نیاز به لاپاراسکوپی دارد. این معاینه ای است که در آن پزشک یک برش کوچک در نزدیکی ناف ایجاد می کند و یک لوله انعطاف پذیر نازک را وارد می کند که از طریق آن می تواند وضعیت اندام ها را ببیند. این باعث می شود که وجود بافت آندومتر در جای دیگری غیر از رحم مشاهده شود. آزمایشات تصویربرداری پزشکی تکمیلی نیز ممکن است درخواست شود.
راه های درمان اندومتریوز
مدیریت اندومتریوز چندین هدف را برآورده می کند:
- کاهش درد به منظور بهبود کیفیت زندگی بیماران
- محدود کردن پیشرفت بیماری
- بهبود باروری در زنانی که تمایل به بارداری دارند
درمان های متفاوتی در دسترس است و با شرایط خاص هر بیمار سازگار است. بنابراین ، زنانی که از هیچ علامتی رنج نمی برند ، درمان نمی شوند اما نظارت منظم پزشکی برقرار می شود. درمان های دارویی بسته به ماهیت و شدت درد تجویز می شود: داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی یا مشتقات مورفین. اندومتریوز یک بیماری وابسته به عملکرد هورمون های استروژن است. بنابراین درمان های هورمونی می توانند با جلوگیری از تولید استروژن به کاهش ضایعات و علائم بیماری کمک کنند. این درمان ها که ضد گنادوتروپ نامیده می شوند ، پیامدهای زیر را به همراه دارند: سرکوب قاعدگی ، ناپدید شدن خونریزی در سطح ضایعات ، پسرفت ضایعات و درد. با این حال ، برخی از ضایعات مثل چسبندگی ، اندومتریوم ، اسکارهای ضایعات قدیمی نسبت به آن غیر حساس باقی می مانند.
درمان اندومتریوز با مصرف دارو و جراحی ، اغلب ترکیبی انجام می شود. ابتدا برای درد ، از مسکن یا ضد التهاب استفاده می کنیم. برای بازگرداندن تعادل هورمونی نیز می توان از داروهای مختلف استفاده کرد. از جراحی برای کاهش میزان چسبندگی و کاهش درد استفاده می شود. نوع جراحی بستگی به وسعت بیماری و تمایل زن برای بچه دار شدن دارد. برخی ادعا می کنند که تغییر سبک زندگی می تواند به کاهش علائم این عارضه کمک کند. بنابراین ، اتخاذ یک رژیم غذایی مناسب و ورزش می تواند مفید باشد. از طرفی بارداری علائم بیماری را به طور موقت برطرف می کند. یائسگی همچنین بهبود قطعی تری را ارائه می دهد.
بهترین زمان سونوگرافی برای تشخیص اندومتریوز
بهترین زمان برای انجام سونوگرافی تشخیصی ، در نیمه دوم سیکل قاعدگی ، یعنی حدود روزهای ۲۰ تا ۲۸ چرخه، توصیه می شود. در این بازه زمانی ، کیست های اندومتریوزی و ضایعات مرتبط با آن بیشتر قابل مشاهده هستند. سونوگرافی واژینال دقت بالاتری در تشخیص اندومتریوز به ویژه در تخمدان ها و ناحیه لگن دارد. همچنین در موارد مشکوک ، MRI می تواند تکمیل کننده بررسی های تصویربرداری باشد. انجام این سونوگرافی در روزهای ابتدایی قاعدگی یعنی روزهای ۱ تا ۵ ممکن است به دلیل کاهش ضخامت دیواره رحم ، برخی از ضایعات را کمتر نمایان کند. بنابراین ، زمان بندی مناسب سونوگرافی تأثیر بسزایی در دقت تشخیص اندو متریوز دارد.
