درمان تخمدان پلی کیستیک چیست؟
مبتنی بر علائم و اختلالات فرد مانند ناباروری ، چرخه قاعدگی نامنظم ، آکنه یا چاقی است. هم مصرف دارو و هم درمان به روش جراحی می تواند برای مدیریت تخمدان پلی کیستیک مورد استفاده قرار گیرد که در مورد باروری ممکن است درمان ناباروری با داروهای القا کننده تخمک گذاری درمان شود. کلومیفن سیترات ، یک آنتی استروژن خوراکی است که برای بیماران تجویز می شود. در بعضی از بیماران ممکن است جراح و متخصص زنان ، متفورمین را به کلومیفن اضافه کند تا به القای تخمک گذاری کمک کند. در بیمارانی که به کلومیفن و متفورمین پاسخ نمی دهند ، گنادوتروپین ها ، یعنی هورمون تحریک کننده فولیکول (FSH) و هورمون لوتئین کننده (LH) ، می توانند با تزریق استفاده شوند. ممکن است داروهای ضد بارداری خوراکی برای مدیریت چرخه های نامنظم قاعدگی تجویز شود. داروهای ضد بارداری خوراکی به طور موثری سطح هورمون مردانه را کاهش می دهند و همچنین در کاهش رشد موهای زائد بدن مؤثر هستند و خطرات سرطان رحم را به حداقل می رسانند. اصلاح شیوه زندگی و مصرف داروهای ضد دیابت ممکن است برای مدیریت یا پیشگیری از چاقی و دیابت تجویز شود. جراحی نیز ممکن است در بیمارانی که به داروها پاسخ نمی دهند توصیه شود. عمل لاپاروسکوپی تخمدان ، یک عمل جراحی است که برای معالجه این بیماری و القای تخمک گذاری استفاده می شود.
تخمدان پلی کیستیک چه علائمی دارد؟
علائم اصلی تنبلی تخمدان شامل موارد زیر خواهد بود:
قاعدگی های نامنظم
تقریبا اولین نشانه های ابتلا به سندرم تخمدان پلی کیستیک داشتن قاعدگی های نامنظم یا طولانی می باشند. در صورتی که چرخه های قاعدگی طولانی و یا نا منظم باشند و یا دفعات قاعدگی در طول یک سال چند باشد می توان به PCOS مشکوک بود. به طور مثال اگر در طول سال فرد کمتر از ۹ سیکل قاعدگی داشته باشد و یا بیشتر از ۳۰ تا ۳۵ روز فاصله بین پریودهای وی وجود داشته باشد. همچنین اگر قاعدگی سخت و شدید ایجاد شود می توان به بروزتنبلی تخمدان مشکوک شد.
زیاد بودن اندروژن
در برخی از افراد بالا بودن هورمون های مردانه با علائمی مانند زیاد شدن موی بدن و صورت و بروز آکنه همراه خواهد بود. ممکن است بالا بودن هورمون های مردانه با طاسی نیز در زنان بروز نماید.
تخمدان های پلی کیستیک
تخمدان ها ممکن است بزرگ شده و حاوی فولیکول هایی شوند که تخمک ها را احاطه کرده اند ، نتیجه این عارضه عدم هماهنگی و به هم ریختن نظم تخمدان ها می باشد. در صورتی که فرد دچار چاقی شده باشد علائم تخمدان پلی کیستیک تشدید می شود.
علائم دیگر تخمدان پلی کیستیک عبارتند از:
- افزایش وزن : در حدود نیمی از افراد مبتلا به تنبلی تخمدان مشکل افزایش وزن و چاقی دارند که مدیریت آن دشوار است.
- خستگی : بسیاری از مبتلایان PCOS از افزایش خستگی و کمبود انرژی شکایت دارند. موارد مرتبط مانند کم خوابی ممکن است در احساس خستگی نقش داشته باشد.
- رشد موهای زائد (همچنین به عنوان هیرسوتیسم شناخته می شود) : مناطقی که تحت تأثیر رشد بیش از حد مو قرار دارند ممکن است شامل صورت ، بازوها ، کمر ، قفسه سینه ، شست ، انگشتان پا و شکم باشد. هیرسوتیسم مرتبط با تخمدان پلی کیستیک ناشی از تغییرات هورمونی در آندروژن ها است.
- نازک شدن موهای روی سر : ریزش مو مربوط به PCOS ممکن است در سنین میانسالی افزایش یابد.
- ناباروری : تنبلی تخمدان دلیل اصلی ناباروری زنان است. با این حال ، هر زنی که مبتلا به PCOS باشد ، نابارور نیست. اگرچه ممکن است برخی از افراد به درمان های باروری احتیاج داشته باشند ، اما برخی دیگر قادرند بطور طبیعی اقدام به بارداری کنند.
- آکنه : تغییرات هورمونی مربوط به آندروژن ها می تواند منجر به بروز آکنه شود. سایر تغییرات پوستی مانند ایجاد لکه های تیره پوست نیز مربوط به PCOS است.
- تغییرات خلق و خوی : داشتن PCOS می تواند احتمال نوسانات خلقی ، افسردگی و اضطراب را افزایش دهد.
- درد لگن : ممکن است درد لگن در زمان پریودها و همراه با خونریزی شدید باشد. همچنین ممکن است گاهی این حالت رخ می دهد که بیمار خونریزی نداشته باشد.
- سردرد : تغییرات هورمونی باعث سردردهای ناگهانی می شود.
- مشکلات خواب : افراد مبتلا به تنبلی تخمدان معمولاً مشکلاتی از قبیل بی خوابی یا اختلالات خواب را گزارش می دهند. عوامل زیادی وجود دارد که می تواند روی خواب تأثیر بگذارد ، اما تخمدان پلی کیستیک با اختلال خوابی به نام آپنه خواب در ارتباط است. در آپنه خواب ، تنفس فرد در طول خواب برای مدت کوتاهی متوقف می شود.
عوارض ابتلا به سندروم تخمدان پلی کیستیک
- نازایی
- دیابت بارداری
- سقط جنین
- بروز زایمان زودرس
- ابتلا به التهابات کبدی
- ابتلا به سندروم متابولیک مانند فشار خون بالا
- ابتلا به دیابت و قند بالا
- بیماری چربی خون یا تری گلیسیرید
- ابتلا به بیماری های قلبی و عروقی
- بروز دیابت نوع دو
- ابتلا به وقفه تنفسی هنگام خواب یا آپنه
- بروز افسردگی
- داشتن اضطراب
- بی اشتهایی و یا عدم کنترل اشتها
- که در نهایت منجر به اختلالات خوردن می شود.
- بروز خونریزی های غیرطبیعی در رحم
روش های تشخیص تخمدان پلی کیستیک
تشخیص تخمدان پلی کیستیک (PCOS) معمولا از طریق ترکیبی از تاریخچه پزشکی ، علائم بالینی و نتایج آزمایشگاهی انجام می شود. در ادامه روش های رایج تشخیص تنبلی تخمدان آمده است:
- معاینه بالینی : پزشک ممکن است علائمی مانند افزایش موهای زائد (هیرسوتیسم) ، جوش های پوستی ، تغییرات در الگوی قاعدگی و نازک شدن موها را بررسی کند.
- آزمایشات خون : آزمایش های هورمونی می تواند سطح هورمون ها را اندازه گیری کند تا وجود اختلالات هورمونی مانند افزایش آندروژن ها یعنی هورمونهای مردانه یا سطح بالای انسولین را نشان دهد. این می تواند به تشخیص PCOS کمک کند.
- سونوگرافی تخمدان ها : یکی از روش های رایج برای تشخیص PCOS، انجام سونوگرافی است. در این روش ، دکتر زنان ممکن است مشاهده کند که تخمدان ها تعداد زیادی کیست های کوچک دارند. این کیست ها معمولاً به اندازه ۲-۹ میلی متر بوده و در سونوگرافی دیده می شوند.
- آزمایش تستوسترون و هورمون های دیگر : افزایش سطح هورمون های مردانه مانند تستوسترون می تواند نشانه ای از تخمدان پلی کیستیک یا تنبلی تخمدان باشد.
- مطابقت با معیارهای Rotterdam : معیارهای مختلفی برای تشخیص PCOS وجود دارد ، یکی از معروف ترین آن ها معیارهای Rotterdam است که شامل سه ویژگی است: اختلال در تخمک گذاری ، علائم هایپراندروژن یا افزایش هورمون های مردانه و تخمدان های پلیکیستیک که در سونوگرافی مشاهده می شود.
تشخیص نهایی نیازمند ترکیب این روش ها و بررسی علائم و تاریخچه پزشکی بیمار است.
برای تنبلی تخمدان چه بخوریم ؟
برای مدیریت تنبلی تخمدان یا سندروم تخمدان پلی کیستیک (PCOS) ، تغذیه مناسب نقش مهمی دارد. انتخاب غذاهایی که به تنظیم هورمون ها ، کاهش التهاب و بهبود حساسیت به انسولین کمک می کنند ، می تواند مفید باشد. در اینجا چند پیشنهاد غذایی برای کمک به مدیریت PCOS آورده شده است:
- غذاهای غنی از فیبر : فیبر می تواند به بهبود حساسیت به انسولین و کاهش قند خون کمک کند. مصرف غذاهای غنی از فیبر باعث کاهش التهاب و کنترل بهتر وزن می شود. سبزیجات برگ سبز مانند اسفناج و کلم ، حبوبات مانند عدس و نخود ، غلات کامل مانند جو دو سر، برنج قهوه ای و گندم سبوس دار ، میوه هایی مانند سیب ، گلابی و توت ها
- چربی های سالم : چربی های سالم میتوانند به تنظیم هورمونها و کاهش التهاب کمک کنند. انتخاب چربیهای غیراشباع به جای چربیهای اشباع شده مفید است. آووکادو ، روغن زیتون و روغن کنجد ، مغزها و دانه ها مانند بادام ، گردو ، بذر چیا و تخم کدو
- پروتئین : پروتئین های با کیفیت می توانند به کنترل وزن و بهبود توازن هورمونی کمک کنند. منابع پروتئینی گیاهی مانند توفو و تمپه ، ماهی های چرب مانند سالمون و ساردین که غنی از اسیدهای چرب امگا-۳ هستند ، مرغ و گوشت بدون چربی
- غذاهای ضد التهاب : غذاهایی که خاصیت ضد التهابی دارند ، می توانند به کاهش علائم PCOS کمک کنند. مثل زرد چوبه و زنجبیل ، انواع توت ها مانند توت فرنگی ، بلوبری ، سبزیجات برگ سبز تیره مانند کلم و اسفناج و روغن ماهی یا مکمل های امگا-۳
- غذاهای کم گلیسمیک : مواد غذایی با شاخص گلیسمی پایین می توانند به کنترل قند خون و کاهش التهاب کمک کنند. مصرف مواد غذایی با قند بالا باید محدود شود. سبزیجات کم نشاسته ای مانند کلم بروکلی ، گل کلم و کدو ، غلات کامل به جای غلات تصفیه شده ، میوهه ایی با قند پایین مانند سیب ، گلابی و توت ها
- کاهش مصرف شکر و کربوهیدرات های ساده : شکر و کربوهیدراتهای تصفیه شده می توانند باعث افزایش سطح انسولین و بدتر شدن علائم PCOS شوند. بنابراین بهتر است از مصرف غذاهای فرآوری شده و شیرینی ها خودداری کنید.
- داروهای گیاهی و مکمل ها : برخی از گیاهان و مکمل ها ممکن است به تنظیم هورمون ها و بهبود وضعیت کمک کنند. دارچین ممکن است به کاهش قند خون و بهبود حساسیت به انسولین کمک کند. مورینگا به کاهش التهاب و تنظیم هورمون ها کمک می کند. اسید فولیکبرای زنان مبتلا به PCOS ممکن است مفید باشد. مکمل ویتامین D به دلیل ارتباط آن با سلامت تخمدان و تنظیم هورمون ها توصیه می شود.
با این حال ، بهتر است قبل از تغییرات عمده در رژیم غذایی و مصرف مکملها با پزشک یا متخصص تغذیه مشورت کنید.
